مجله خبری مساجد

بنای مسجد جامع کاشان فضایی مربع صورت به بعد ها ۶۰ در ۶0 متر را در برگرفته میباشد.
تراس، حدود ۳/۶ متر فراتر از معبر مهم همسایه و جای‌دارد.
ورود به مسجد از سه مسیر، گذر میدان کهنه (ضلع جنوب و جنوب شرقی)، کوچه پشت مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مسجد (ضلع شمال غربی) و ورودی دیگری که به تازگیً ایجادشده (در کنار معبر مهم و مجاورت مناره) میسر میباشد.
اجزاء مسجد کاشان دربرگیرنده تراس، دو حیاط شمال شرقی و جنوب غربی، گنبدخانه، فضاهای خدماتی، دو فروشگاه و مناره میباشد که گرداگرد ایوان مکان گرفته اند. الگوی معماری اسلامی کنونی سازه، یک مسجد دو ایوانه میباشد.
کاشان دو محراب داراست که قبله یکی‌از کج و دیگری راست میباشد.
مسجدجامع کاشان دارنده شبستان و گنبد و حوضخانه میباشد و چندبار نوسازی گردیده‌است که تاریخ آنان مشخص و معلوم وجود ندارد.
مسجد کاشان دربرگیرنده سردر ورودی، تراس و آبگینه، گنبد آجری با مقصوره و حیاط مرتفع تحت گنبد، صحن گسترده، دو شبستان والا و یک شبستان تحتانی در ضلع شمالی میباشد.
مناره صرفا عنصر دیرین تاریخ دار مسجد میباشد و اساس رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد آن در درون فضای دکانها قرار گرفته میباشد
مسجدجامع کاشان دارنده دو ورودی در سمت چپ و راست مناره میباشد. مناره آجری در زاویه جنوب شرقی مسجد قراردارد.
در نصیب پائین منـاره کتیبـه سـه سطری به خط کوفی با خشت پر رنگ به تاریخ ۴۶۶ هجری قمری دارااست. این منار بعداز منارهای مسجد میدان ساوه به تاریخ ۴۵۳ ه.ق و مسجد زواره به تاریخ ۴۶۱ ه.ق ، سو‌مین منار تاریخ دار کهن کشور ایران و یگانه بنای تاریخ دار زمان سلجوقی در کاشان به‌حساب می‌آید.
مناره تا طول ۲۴ ٫ ۵ متر و در حدود تیزه گنبد ادامه داراست. با تعداد ۷۰ پله می شود به ماذنه آن منش یافت . مسجد اینک بسیار معدود رونق میباشد و درحد یک مسجد محلی فعالیت می کند.
گنبدخانه امتداد تراس اساسی و عمود بر شبستان مهم مسجد جامع جای دارد.
درون گنبد مسجد کاشان هشت ضلعی میباشد که با گوشـه سـازی روی فضای مربع صورت میانی به دایره رسیده میباشد.

تزئینات گنبدخانه دربرگیرنده: محراب با کتیبه های گچبری موضوع اخرایی، نقوش هندسی با آجرهای لعاب دار، کتیبه هـای گچبری مورد آبی‌رنگ که گرداگرد هشت ضلعی گنبدخانه چرخیده، لچکیهای نگارگری گردیده (گل و برگ)، مقرنس های گچبری بـا نقـوش آبی‌رنگ و اخرایی و خیشخانها (نورگیر و تهویه هوا) میباشد.
با اعتنا به کتیبه جانور در محراب مسجد کاشان، این تزئینات مرتبط با بعداز ز‌لزله سال ۱۱۹۲ ه.ق کاشان یعنی سال ۱۲۰۷ ه.ق (زمان زندیه) و حکومت عبدالرزاق خان حکم کننده وقت کاشان می باشد.
محراب زندیه دارنده کتیبه های گچبری مورد آبی‌رنگ و گچبریهای آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد معدود پررنگ با نقوش گل و برگ در نزدیکی کتیبه میانی و کاشی های شش ضلعی آبی رنگ سیاه در ذیل محراب میباشد.
تک تک کتیبه های محراب مسجد جامع کاشان به خط ثلث در مورد آبی‌رنگ انجام گردیده‌است.
شبستان کهن مسجد کاشان (شبستان شمال غرب اولیه) در یک طبقه و از ۲۸ ردیف ساخته شده میباشد و مساحتی حدود ۸۱۳ مترمربع و دو محراب داراست.
محراب سلجوقی در دهانه دوم شبستان جای‌دارد و در سقف شبستان فرورفته میباشد که در عصر ای آن را تغییر و تحول جهت داده و محراب دیگری با زاویه گوناگون، روی آن بناکرده اند و محراب دوم، در دهانه ششم شبستان و در نیم هشتی دارنده مقرنس بندی، همجواری صحن مسجد قرار دارد و محراب با گچ پرشده میباشد.
شبستان شمال غرب دوم (فصل تابستان نشین و فصل‌زمستان نشین) با راهرویی از شبستان دیرین جداگانه گردیده و با ۲۴ ردیف و مساحت ۵۰۰ مترمربع، در دوطبقه بناشده میباشد.
محراب شبستان فصل‌تابستان نشین، در دهانه نخستین شبستان واقع گردیده است ولی این محراب بسیار خرد میباشد و تنهاً به جهت ماهیت شبستان و اقامه نماز می اقتدار آن را تحت عنوان محراب شبستان معرفی کرد.
در شبستان فصل زمستان نشین محرابی با فرورفتگی و مقرنس بندی وجوددارد که در دهانه دوم شبستان فصل‌زمستان نشین میباشد

بنای مسجد جامع کاشان فضایی مربع صورت به بعد ها ۶۰ در ۶0 متر را در برگرفته میباشد.
تراس، حدود ۳/۶ متر فراتر از معبر مهم همسایه و جای‌دارد.
ورود به مسجد از سه مسیر، گذر میدان کهنه (ضلع جنوب و جنوب شرقی)، کوچه پشت مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد مسجد (ضلع شمال غربی) و ورودی دیگری که به تازگیً ایجادشده (در کنار معبر مهم و مجاورت مناره) میسر میباشد.
اجزاء مسجد کاشان دربرگیرنده تراس، دو حیاط شمال شرقی و جنوب غربی، گنبدخانه، فضاهای خدماتی، دو فروشگاه و مناره میباشد که گرداگرد ایوان مکان گرفته اند. الگوی معماری اسلامی کنونی سازه، یک مسجد دو ایوانه میباشد.
کاشان دو محراب داراست که قبله یکی‌از کج و دیگری راست میباشد.
مسجدجامع کاشان دارنده شبستان و گنبد و حوضخانه میباشد و چندبار نوسازی گردیده‌است که تاریخ آنان مشخص و معلوم وجود ندارد.
مسجد کاشان دربرگیرنده سردر ورودی، تراس و آبگینه، گنبد آجری با مقصوره و حیاط مرتفع تحت گنبد، صحن گسترده، دو شبستان والا و یک شبستان تحتانی در ضلع شمالی میباشد.
مناره صرفا عنصر دیرین تاریخ دار مسجد میباشد و اساس رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد آن در درون فضای دکانها قرار گرفته میباشد
مسجدجامع کاشان دارنده دو ورودی در سمت چپ و راست مناره میباشد. مناره آجری در زاویه جنوب شرقی مسجد قراردارد.
در نصیب پائین منـاره کتیبـه سـه سطری به خط کوفی با خشت پر رنگ به تاریخ ۴۶۶ هجری قمری دارااست. این منار بعداز منارهای مسجد میدان ساوه به تاریخ ۴۵۳ ه.ق و مسجد زواره به تاریخ ۴۶۱ ه.ق ، سو‌مین منار تاریخ دار کهن کشور ایران و یگانه بنای تاریخ دار زمان سلجوقی در کاشان به‌حساب می‌آید.
مناره تا طول ۲۴ ٫ ۵ متر و در حدود تیزه گنبد ادامه داراست. با تعداد ۷۰ پله می شود به ماذنه آن منش یافت . مسجد اینک بسیار معدود رونق میباشد و درحد یک مسجد محلی فعالیت می کند.
گنبدخانه امتداد تراس اساسی و عمود بر شبستان مهم مسجد جامع جای دارد.
درون گنبد مسجد کاشان هشت ضلعی میباشد که با گوشـه سـازی روی فضای مربع صورت میانی به دایره رسیده میباشد.

تزئینات گنبدخانه دربرگیرنده: محراب با کتیبه های گچبری موضوع اخرایی، نقوش هندسی با آجرهای لعاب دار، کتیبه هـای گچبری مورد آبی‌رنگ که گرداگرد هشت ضلعی گنبدخانه چرخیده، لچکیهای نگارگری گردیده (گل و برگ)، مقرنس های گچبری بـا نقـوش آبی‌رنگ و اخرایی و خیشخانها (نورگیر و تهویه هوا) میباشد.
با اعتنا به کتیبه جانور در محراب مسجد کاشان، این تزئینات مرتبط با بعداز ز‌لزله سال ۱۱۹۲ ه.ق کاشان یعنی سال ۱۲۰۷ ه.ق (زمان زندیه) و حکومت عبدالرزاق خان حکم کننده وقت کاشان می باشد.
محراب زندیه دارنده کتیبه های گچبری مورد آبی‌رنگ و گچبریهای آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد معدود پررنگ با نقوش گل و برگ در نزدیکی کتیبه میانی و کاشی های شش ضلعی آبی رنگ سیاه در ذیل محراب میباشد.
تک تک کتیبه های محراب مسجد جامع کاشان به خط ثلث در مورد آبی‌رنگ انجام گردیده‌است.
شبستان کهن مسجد کاشان (شبستان شمال غرب اولیه) در یک طبقه و از ۲۸ ردیف ساخته شده میباشد و مساحتی حدود ۸۱۳ مترمربع و دو محراب داراست.
محراب سلجوقی در دهانه دوم شبستان جای‌دارد و در سقف شبستان فرورفته میباشد که در عصر ای آن را تغییر و تحول جهت داده و محراب دیگری با زاویه گوناگون، روی آن بناکرده اند و محراب دوم، در دهانه ششم شبستان و در نیم هشتی دارنده مقرنس بندی، همجواری صحن مسجد قرار دارد و محراب با گچ پرشده میباشد.
شبستان شمال غرب دوم (فصل تابستان نشین و فصل‌زمستان نشین) با راهرویی از شبستان دیرین جداگانه گردیده و با ۲۴ ردیف و مساحت ۵۰۰ مترمربع، در دوطبقه بناشده میباشد.
محراب شبستان فصل‌تابستان نشین، در دهانه نخستین شبستان واقع گردیده است ولی این محراب بسیار خرد میباشد و تنهاً به جهت ماهیت شبستان و اقامه نماز می اقتدار آن را تحت عنوان محراب شبستان معرفی کرد.
در شبستان فصل زمستان نشین محرابی با فرورفتگی و مقرنس بندی وجوددارد که در دهانه دوم شبستان فصل‌زمستان نشین میباشد